De Europese Verpakkingswet (PPWR) in 2026: ben jij klaar voor de toekomst?

In Europa ontstaat jaarlijks gemiddeld zo’n 188 kilo verpakkingsafval per inwoner. Een groot deel wordt ingezameld, maar een aanzienlijk aandeel is lastig te recyclen. Dat komt vaak door complexe materiaalcombinaties of inefficiënt verpakkingsontwerp. Om dat te veranderen, introduceert de Europese Unie de Europese Verpakkingswet of PPWR: de Packaging and Packaging Waste Regulation.

Met deze wetgeving wil de EU verpakkingsafval terugdringen en strengere eisen stellen aan hergebruik, recyclebaarheid en materiaalgebruik van verpakkingen. In dit blogartikel leggen we uit wat de PPWR inhoudt, welke mijlpalen eraan komen en wat de regelgeving betekent voor bedrijven die met papieren en kartonnen verpakkingen werken.

1. Wat is de Europese Verpakkingswet (PPWR)?

De PPWR – de Packaging and Packaging Waste Regulation – is de nieuwe Europese wetgeving voor verpakkingen en verpakkingsafval. De regels bepalen hoe verpakkingen binnen de EU worden ontworpen, gebruikt en verwerkt. Het doel? Minder verpakkingsafval en verpakkingen die beter geschikt zijn voor hergebruik en recycling.

De nieuwe verpakkingswet vervangt de bestaande Europese verpakkingsrichtlijn en introduceert uniforme regels voor alle EU-lidstaten. De PPWR moet ervoor zorgen dat verpakkingen niet langer als wegwerpmateriaal worden gezien, maar als onderdeel van de circulaire keten. De verpakkingen van vandaag worden de grondstoffen van morgen.

De nieuwe regels gelden voor de volledige keten: fabrikanten, importeurs, webshops, retailers én logistieke partijen. Vrijwel elke organisatie die verpakkingen gebruikt of op de Europese markt brengt, krijgt te maken met verplichtingen vanuit de PPWR.

De PPWR wordt de komende jaren stap voor stap ingevoerd. De regels worden voortdurend verder uitgewerkt en nieuwe eisen treden gefaseerd in werking.

2. Wat verandert er voor karton en papier?

Voor kartonnen en papieren verpakkingen legt de PPWR de nadruk op recyclebaarheid, efficiënt gebruik en afvalreductie van verpakkingsmaterialen. Veel bestaande kartonoplossingen sluiten hier al goed op aan, maar het is belangrijk te weten wat er concreet verandert.

► Recyclebaar vanaf 2030

Recycleerbaarheid wordt een basisvoorwaarde voor verpakkingen. Vanaf 2030 moeten verpakkingen aantoonbaar recycleerbaar zijn en voldoen aan het Europese design for recycling. Complexe materiaalcombinaties, coatings of laminaten die recycling bemoeilijken, worden kritischer beoordeeld. Design for recycling deelt verpakkingen in een prestatieklasse, de zogeheten recycling performance grade. Die score maakt zichtbaar hoe goed een verpakking in de praktijk kan worden gerecycled.

Vanaf 2030 komt er een ondergrens van 70% recycleerbaarheid. Afwijkende materialen die onderdeel vormen van een kartonnen verpakking zoals plastic tape of paklijstenveloppen, belemmeren de recycling van de hoofdstroom.

➡️Bij RAJAPACK streven we naar zoveel mogelijk mono-materiaal voor het hele verpakkingsproces. Denk bijvoorbeeld aan papieren tape voor kartonnen dozen en papieren paklijstenveloppen.

► Uniforme sorteerlabels vanaf 2028

De PPWR verplicht duidelijke instructies voor afvalscheiding via uniforme Europese logo’s en weggooiwijzers voor zowel consumenten als bedrijven. Fabrikanten worden verantwoordelijk voor het aanbrengen van deze informatie op verpakkingen.

➡️Onze kartonnen verzenddozen zijn allemaal voorzien van voorgedrukte recyclinginstructies en sorteerlabels, met een QR-code naar sorteerinstructies per land. Zodra de uniforme sorteerlabels door de EU vastgelegd zijn, zullen alle verpakkingen aangepast worden.

► 50% maximaal lege ruimte

Minder materiaal betekent minder afval en vaak ook efficiënter transport. Oververpakking wordt daarom ontmoedigd en verpakkingen moeten beter aansluiten op het product dat ze beschermen.

Vanaf 2030 mag de lege ruimte maximaal 50% van het totale volume bedragen. De vorm van de verzonden producten zullen bepalen hoe makkelijk dit in de praktijk haalbaar is.

➡️In ons assortiment vind je meer dan 1.250 doosformaten. Daarmee is voor vrijwel elk product een passende doos te vinden, zonder onnodige lege ruimte. Voor variabele producthoogtes zijn er dozen met insnijdbare rillijnen, waarmee de hoogte eenvoudig kan worden aangepast aan de inhoud.

► Hernieuwbare materialen

De PPWR stimuleert het gebruik van hernieuwbare materialen en vraagt om aantoonbare traceerbaarheid. Voor papier en karton is dit goed nieuws: deze materialen zijn FSC-gecertificeerd en bestaan al grotendeels uit hernieuwbare en gerecycleerde vezels en worden in Europa op grote schaal ingezameld en verwerkt.

➡️Bij RAJAPACK zijn meer dan 1.500 papieren en kartonverpakkingen FSC-gecertificeerd. Herken makkelijk alle duurzame verpakkingen met de pictogrammen in de webshop of catalogus.

► Hergebruikdoelstellingen

Vanaf 2030 stelt de Europese Unie doelen voor hergebruik van verpakkingen. De richting is duidelijk: we gaan van verpakkingen die je één keer gebruikt naar verpakkingen die je vaker kunt gebruiken.

Herbruikbare verpakkingen moeten stevig genoeg zijn om meerdere keren mee te gaan, ook als er af en toe eentje verloren gaat of beschadigd raakt. In februari 2027 wordt vastgelegd hoe vaak een verpakking minimaal hergebruikt moet worden. Dat minimum hangt waarschijnlijk af van het materiaal. Daarnaast maakt de wet een belangrijk onderscheid tussen pakketten die naar consumenten gaan (B2C) en transport tussen bedrijven onderling (B2B).

• Verzending naar de consument (B2C): voor webshops en retailers die naar consumenten verzenden, geldt vanaf 2030 een hergebruikdoelstelling van 40%. Let op: kartonnen dozen zijn vrijgesteld van deze 40%-norm. Verzendzakken en enveloppen (ook die van karton) vallen wel onder de hergebruikverplichting.
• Verzending naar bedrijven (B2B): stuur je als bedrijf regelmatig pakketten tussen eigen vestigingen of bedrijven binnen hetzelfde EU-land? Dan geldt vanaf 2030 een hergebruikdoelstelling van 100%, mits dat praktisch uitvoerbaar is. Dat geldt voor alle materialen, dus ook voor karton. In 2027 volgen meer details, waaronder een minimaal aantal keer dat een verpakking hergebruikt moet worden.

➡️Bij RAJAPACK hebben we RE-ZIP in ons assortiment: een herbruikbare verzenddoos gemaakt van karton. Zo combineren we de voordelen van kartonnen dozen met die van hergebruik voor één van de meest duurzame, stevige en logistiek haalbare oplossingen voor e-commerce. De dozen worden na gebruik door de consument teruggestuurd en na reiniging door RAJAPACK hergebruikt.

3. Wat is de tijdlijn van de PPWR?

De Europese Verpakkingswet kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Het is het resultaat van een jarenlang doordacht proces om onze Europese economie duurzamer en ecologischer te maken. Hieronder sommen we de belangrijkste mijlpalen voor je op:

4. Hoe kan je je voorbereiden op de Europese Verpakkingswet?

► 1. Kies voor verpakkingen met een circulair design

Vereiste van de PPWR: de Europese Verpakkingswet focust sterk op de vorm en samenstelling van een verpakking. Circulariteit speelt daarbij een grote rol. Het komt er op neer dat je de verpakkingen van vandaag makkelijk moeten kunnen herwerken tot de verpakkingen van morgen. Een verpakking die eenvoudig is te sorteren en te recyclen binnen 1 afvalstroom krijgt daarbij de voorkeur. Dit wordt ook wel aangeduid als een ‘mono-materiaal verpakking’. Een pakket dat bijvoorbeeld volledig is samengesteld uit papier en karton kan nadien in z’n geheel worden gesorteerd en herwerkt tot een nieuw papieren product. Zo maken we de grondstoffencirkel makkelijk(er) rond. Papier blinkt in dit opzicht trouwens extra uit qua mogelijkheden, zo bewijst z’n hoge recyclagegraad in Europa (tot 88% en hoger in de Benelux).

Oplossingen van RAJAPACK: RAJAPACK biedt op dit moment 2.500 producten aan die volledig gemaakt zijn van papier of karton. Die mono-materiaal verpakkingen kwamen er niet zomaar. Ze zijn het resultaat van een constante innovatie en nauw overleg met onze leveranciers. Voor nagenoeg elke traditionele plastic verpakking kunnen we inmiddels al een papieren alternatief aanbieden.

Met de onderstaande innovaties van RAJAPACK stel je een pakket samen dat volledig is gemaakt uit een makkelijk te sorteren mono-materiaal: papier!

• Papieren opvulchips
• Papieren noppenfolie
• Versterkte papieren tape

► 2. Kies voor gerecyclede materialen

Vereiste van de PPWR: vanaf 1 januari 2030 moeten alle verpakkingen voldoen aan nieuwe drempelwaarden voor recyclage. Wat die drempelwaarden precies zullen zijn, hangt af van het soort verpakking. Composteerbare plastic verpakkingen en verpakkingen die minder dan 5% plastic bevatten op basis van hun gewicht, zullen worden vrijgesteld van deze eis.

Oplossingen van RAJAPACK: bij de keuze van plastic verpakkingen vervangt RAJAPACK puur virgin materiaal almaar vaker door gerecycled materiaal. In totaal gaat het al om zo’n 500 plastic producten, van zakjes en noppenfolie tot luchtkussens. Het is onze bedoeling om via een hoog percentage aan gerecycled plastic in onze producten de vraag naar deze grondstof aan te wakkeren. Door het verhogen van de vraag naar gerecycled plastic neemt ook de incentive toe om plastic écht goed te sorteren. We lopen hiermee vele jaren vooruit op het wettelijk kader dat nu dus in volle ontwikkeling is.

Goed om te weten: bij RAJAPACK kiezen we bewust voor gerecycled plastic dat volledig transparant is. Waarom dan wel? Je ziet nogal eens regelmatig noppenfolie of zakjes waaraan de fabrikant een groene kleurstof heeft toegevoegd. Dat groene uiterlijk maakt duidelijk aan de consument dat het plastic volledig (of gedeeltelijk) is gemaakt van gerecycled materiaal. De keerzijde hiervan is dat het plastic in een volgende fase moeilijker opnieuw is te recyclen. De groene kleurstof ‘vervuilt’ daarbij het proces. Wie écht milieubewust is, kiest dus altijd voor gerecyclede plastic verpakkingen die volledig transparant zijn. Hieronder vind je enkele voorbeelden van populaire plastic verpakkingen met een hoog percentage aan gerecycled materiaal:

• Luchtkussenfolie 80% gerecycled
• Noppenzakjes 80% gerecycled
• Verzendzak met postconsumer recyclaat (PCR)

Al even belangrijk in dit verhaal zijn onze producten van gerecycled papier en karton. Nagenoeg elke kartonnen doos van RAJAPACK bevat een hoog percentage aan gerecycled materiaal (gemiddeld 70%). Bij de selectie van nieuwe producten vormt dit recyclage percentage altijd een belangrijke factor voor ons. Zo spelen we vandaag al in op de vereisten van morgen. Bovendien zijn papieren verpakkingsmaterialen na hun gebruik makkelijk tezamen te sorteren. Wist je trouwens dat karton tot wel 10 keer is te recyclen? Zijn de dozen afgeschreven, dan kunnen ze eenvoudig worden verwerkt tot bijvoorbeeld toiletpapier of krantenpapier.

► 3. Vermijd onnodige verpakkingsruimte

Vereiste van de PPWR: in artikel 10 van de Europese Verpakkingswet lezen we dat het gewicht en het volume van een verpakking tot een minimum moet worden beperkt – zonder afbreuk te doen aan de veiligheid en de functionaliteit ervan. Er mogen met andere woorden geen verpakkingen op de markt worden gebracht met overbodige ruimtes, zoals dubbele wanden of dubbele bodems, om een groter productvolume te simuleren. Tegen 1 januari 2030  zou er nog maximaal 50% lege verpakkingsruimte zijn toegestaan voor gegroepeerde verpakkingen of e-commercepakketten (zie artikel 24).

Oplossingen van RAJAPACK: onder het motto “elk product verdient een verpakking op maat” is het mogelijk om bij RAJAPACK te kiezen uit een aanbod van 1.250 formaten dozen en 1.000 formaten zakjes. Zo is er voor elk soort product wel een verpakking die er perfect op aansluit. Resultaat? Minder lege verpakkingsruimtes en minder overtollig opvulmateriaal. Toch is deze hoge vereiste van de EU een flinke uitdaging en zoeken we actief oplossingen met onze leveranciers. RAJAPACK stimuleert bovendien het gebruik van verzendzakken als vervanging van een doos. Zakken bieden een prima bescherming voor weinig kwetsbare producten en zijn veel compacter dan een doos. Je wint daarmee aan verpakkingsmateriaal én aan transportkosten (= hoe compacter je verpakt, hoe minder transportvolume je inneemt).

Selecteer de verpakking die perfect past bij je product via onze:

• Zoekmachine voor kartonnen dozen
• Zoekmachine voor zakken en zakjes
• Of kies hier voor een doos met variabele vulhoogte

► 4. Hergebruik en hervul vaker e-commerce verpakkingen

Vereiste van de PPWR: Europa wil er tot slot voor zorgen dat we met z’n allen meer verpakkingen gaan hergebruiken (re-use) of hervullen (zie artikel 11 van de Europese Verpakkingswet). Vanaf 2030 moet minstens 40% van de transport- en verkoopverpakkingen (waaronder ook e-commerce) herbruikbaar zijn binnen een systeem voor hergebruik. Vanaf 2040 streeft men er naar om minstens 70% van dergelijke verpakkingen aan te bieden binnen een systeem van hergebruik.

Belangrijke kanttekening: kartonnen dozen vallen vooralsnog buiten deze richtlijn. Dit betekent echter wel dat onder andere enveloppen, bakken en palletten wél beter herbruikbaar moeten worden gemaakt. Dit wetsvoorstel heeft ook geen impact op: verpakkingen van gevaarlijke goederen, grote machines met op maat gemaakte verpakkingen en tot slot food packaging.

Oplossingen van RAJAPACK: om de herbruikbaarheid van verpakkingen te garanderen moeten we de retourlogistiek op een voldoende grote schaal kunnen aanpassen. De sector is achter de schermen hard bezig om deze blinde vlek op de kaart in te vullen. Onder andere via de Green Deal in Vlaanderen engageert RAJAPACK zich om als een van de eerste spelers haar schouders mee te zetten onder dit project.

RAJAPACK werkt actief aan nieuwe oplossingen om verpakkingen op de markt te brengen die voldoende sterk zijn, makkelijk plooibaar en compact om zo retour te sturen. Liefst is dit soort verpakking ook nog eens hernieuwbaar en recyclebaar. Ons oog valt daarbij vooral op de innovaties met karton. Waarom we kiezen voor karton in plaats van plastic lees je op het einde van ons artikel. In 2023 werden de eerste commerciële oplossingen op de Belgische en Nederlandse markt gebracht. Wil je graag meer info? Neem contact met ons op en we lichten je graag ons traject toe (012 20 of sales@rajapack.nl).

Dankzij al deze inspanningen kunnen we er bij RAJAPACK voor zorgen dat er doorheen de productie- en gebruiksketen veel minder zuivere grondstoffen nodig zijn en dat de hoeveelheid restafval aanzienlijk wordt beperkt. Zo kunnen we ons steentje bijdragen aan een circulaire economie en verminderen we samen met onze klanten de druk op het algemene grondstoffenverbruik.

► 5. Maak een concreet stappenplan

Verpakkingen die niet voldoen aan de PPWR-eisen mogen in de toekomst niet meer op de Europese markt worden gebracht. Omdat de eisen gefaseerd worden ingevoerd, krijg je de tijd om er stap voor stap naartoe te werken.

Stap 1: Breng je huidige verpakkingen in kaart

Begin met een overzicht van de kartonnen verpakkingen die je gebruikt voor transport, opslag en verzending. Kijk naar materiaalopbouw, formaat en opvulmateriaal.

• ✔ Inventariseer dozen, enveloppen, opvulmateriaal en tape per productlijn.
• ✔ Controleer moeilijk te scheiden of te recyclen componenten, zoals plastic tape.
• ✔ Analyseer de loze ruimte per verpakking (max 50% vanaf 2030).
• ✔ Zorg voor traceerbare bronmaterialen.
• ✔ Implementeer herbruikbare verzenddozen zoals RE-ZIP.

Lees ook: Duurzaam verzenden en verpakken met deze 11 tips

Stap 2: Ontwikkel een interne roadmap richting 2030

De PPWR ontwikkelt zich de komende jaren verder. Door een interne roadmap op te stellen, houd je overzicht op de stappen die nog nodig zijn én maak je dit concreet voor de betrokken teams binnen je organisatie.

1. Strategie en doelstellingen (2026): vertaal de resultaten uit je inventarisatie naar concrete bedrijfsdoelen, bepaal welke productlijnen prioriteit krijgen voor right-sizing en kijk welke logistieke processen aangepast kunnen worden.
2. Optimalisatie (2027-2028): stap over op mono-materiaal, pas dozen aan op maat, gebruik materialen met meer gerecyclede content (PCR), voer sorteerlabels in op verpakkingen en analyseer waar hergebruik mogelijk is.
3. Compliance (2029-2030): Controleer de nieuwe labeling, verifieer de recycling performance grade en stem alles volledig af op de laatste PPWR-eisen.

Verpakkingen of pakjes die niet conform zijn met de Europese Verpakkingswet zullen in de toekomst niet meer op de markt mogen worden gebracht. Voor e-commercebedrijven betekent dit dus een extra punt om rekening mee te houden.

Stap 3: Download onze PPWR-whitepaper

Wil je de volledige details, praktijkvoorbeelden en een uitgebreide tijdlijn? Download dan de RAJAPACK-whitepaper ‘Samen voorbereid op de PPWR‘ en ontdek hoe je stap voor stap toewerkt naar een toekomstbestendig verpakkingsbeleid.

De PPWR hoef je niet alleen uit te puzzelen. RAJAPACK helpt je bij elke stap: van een eerste inventarisatie van je verpakkingen tot een concrete roadmap richting 2030. Neem contact op met je accountmanager of bekijk ons aanbod aan duurzame verpakkingen.

Over de auteur

Arne Leën: Met een scherp oog voor SEO en een vlotte pen, brengt Arne het verhaal van RAJAPACK's assortiment en vertelt hij over de laatste trends in verpakkingen, logistiek en zoveel meer.

Lees meer