PCR en PIR: dé koplopers van gerecycled plastic

Gerecyclede materialen zijn een slimme keuze voor je duurzaamheidsstrategie, maar daarom zijn ze nog niet allemaal even circulair. In het debat rond duurzame verpakkingen spreekt men niet alleen over karton; ook gerecycled plastic speelt een grote rol. Begrippen zoals PCR en PIR duiken daarbij steeds vaker op, maar wat betekenen ze nu precies? En vooral: waarom is het verschil belangrijk als je met verpakkingen werkt? Laten we er samen in duiken.

Wat bedoelen we met PCR en PIR?

Achter termen als PCR en PIR schuilen belangrijke verschillen. Ze bepalen hoe circulair, betrouwbaar én wettelijk conform een gerecyclede plastic verpakking echt is.

► PCR: post-consumer recycled

PCR omvat materialen die worden ingezameld, gerecycled en opnieuw in de productiecyclus verschijnen… nadat ze door de consument zijn gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan lege plastic flessen die een tweede leven krijgen als verpakking.

Wat zijn de voordelen van PCR?

• Meer circulair: PCR vermindert afval in de consumentensector en brengt kostbare materialen terug in de cyclus.
• PPWR-conform: de EU schrijft een expliciete PCR-quota voor. Gerecyclede materialen uit industrieprocessen (PIR) voldoen niet aan het toekomstige programma van de PPWR (zie puntje 3).
• Positief merkimago: je demonstreert een concrete inzet op duurzaamheid en dat is een duidelijke troef voor klantcommunicatie.

Uitdaging: de kwaliteit van post-consumer recyclaat kan soms schommelen. Inzamel- en sorteerstromen van consumentenafval zijn niet altijd homogeen, waardoor de verwerking tot plastic granulaten complex en kostenintensief blijft.

Ondoorzichtige verzendzak 80% PCR	Polyethyleen (80% PCR) Scheur- en waterbestendig. Conform ISO 8295 en Blauwe Engel. Zelfklevende sluiting.
Luchtkussenenvelop 80% PCR	95% gerecycleerd materiaal: papier en polyethyleen (samen 80% PCR). Bespaart verzendkosten. Papier en plastic makkelijk scheid- en sorteerbaar. Zelfklevende sluiting.
Kruisgewijs versterkte tape 70% PCR	PET-folie (70% PCR) Versterkt met polyester (100% gerecycled). Hoge scheurresistentie: 190 N/cm. Conform ISCC PLUS en GRS.
Paklijstenvelop 60% PCR	Polyethyleenfolie (60% PCR). Siliconenpapier 58 g/m². Met of zonder bedrukking. DHL approved.
Gripzakje 100 micron 50% PCR	Polyethyleen (50% PCR). Versterkte lasnaden. Druksluiting. Ophangoog.
Vuilniszakken 50% PCR	LDPE (50% PCR). Ook beschikbaar in transparant/andere formaten. Voor zwaar (rest)afval. Zijvouwen voor meer volume.
Handrekfolie 30% PCR	Polyethyleenfolie 80% gerecycleerd (30% PCR). Voor homogene ladingen. Tot 120% uitrekbaar. Rolt geluidsarm af.
Waterdichte textieltape 30% PCR	PE-gelamineerd textiel (30% PCR). 100% waterproof. Kleeft op elke ondergrond. 50 m per rol.
Folie MINI PAK’R® 30% PCR	Polyethyleenfolie (30% PCR). Voor luchtkussenmachine. 5 soorten folie. Afscheurperforatie.

► PIR: post-industrial recycled

PIR verwijst naar afval dat tijdens het productieproces ontstaat, zoals snijresten, afgekeurde producten of industriële overschotten. Deze materialen worden direct opgenomen in de circulaire economie en zullen daarom de consument nooit bereiken.

Wat zijn de voordelen van PIR?

• Constante kwaliteit: productieafval is zuiverder, homogener en makkelijker te herintroduceren in de cyclus.
• Kostenefficiënt: minder sorteer- en verwerkingsstappen nodig.
• Technisch betrouwbaar: sterke materiaaleigenschappen voor veeleisende toepassingen zoals tapes en omsnoeringsbanden.
• Snel gerecycled met een relatief laag energieverbruik.

Uitdaging: binnen het kader van Europese regelgeving worden PIR-verpakkingen in beperkte mate als een circulaire oplossing gezien. EU-quota’s leggen eerder de focus op het reduceren van consumentenafval, m.a.w. PCR-verpakkingen.

Wat zijn de verschillen tussen PCR en PIR?

Beide verpakkingsmaterialen leveren een waardevolle bijdrage aan het behoud van grondstoffen. Hoe meer PCR-materiaal er bijvoorbeeld wordt gebruikt, hoe meer de hoeveelheid afval uit ons dagelijks leven wordt verminderd. Dat is natuurlijk een belangrijke eigenschap voor circulaire en duurzame verpakkingsoplossingen.

► Mechanische eigenschappen

Kijk je naar sterkte, rek en weerstand tegen scheuren? Dan hangt de prestatie niet alleen af van “PCR versus PIR”, maar vooral van hoe goed het materiaal gesorteerd, gewassen en opnieuw samengesteld is. PCR kan iets meer variatie vertonen omdat het uit veel verschillende huishoudelijke bronnen komt. Daardoor kunnen kleur of verwerkbaarheid per batch licht verschillen.

PIR is van nature gelijkmatiger, omdat het uit één gecontroleerde productieomgeving komt. In de praktijk betekent dit dat PIR zich vaak voorspelbaarder gedraagt, terwijl PCR vandaag (dankzij een betere sortering en moderne verwerking) in heel wat toepassingen perfect voldoet. Met de juiste additieven en kwaliteitscontroles kunnen beide soorten gerecycled materiaal voldoen aan de juiste mechanische vereisten.

► Productie

In een fabriek telt vooral hoe soepel het materiaal door de machines loopt en hoeveel stilstand je vermijdt. PIR scoort hier doorgaans iets beter, juist omdat de kwaliteit stabieler is en er minder verrassingen opduiken. PCR kan iets wisselvalliger zijn, maar dat vangen producenten steeds beter op met slimme filters, goede droging en duidelijke afspraken met leveranciers over wat wel en niet aanvaardbaar is. Het resultaat? Steeds meer lijnen kunnen met een hoger aandeel PCR draaien zonder de kwaliteit van het eindproduct te ondermijnen.

► Opslagtermijn

Elk plastic veroudert onder invloed van zonlicht, warmte en vocht. PCR‑materiaal heeft vaak al een leven achter de rug en kan daardoor gevoeliger zijn voor veroudering als het niet goed is gestabiliseerd. PIR start meestal met een klein voordeel, omdat het minder thermische en mechanische belasting heeft gekend vóór de herverwerking. Toch kunnen producenten dat verschil in de praktijk grotendeels wegwerken met behulp van de juiste stabilisatoren. Bescherm daarbovenop je PCR- en PIR-verpakkingen voldoende tegen zonlicht, warmte en vocht. Daarmee blijven je verpakkingen zo lang mogelijk in goede conditie.

► Duurzaamheid

Zowel post-industrial als post-consumer materialen leveren een belangrijke bijdrage aan de circulaire economie. Een product met een hoog PCR-gehalte kan duurzamer zijn als de kwaliteit ervan voldoende is om de functie te vervullen en de milieubelasting van verwerking en transport niet onevenredig hoog is.

• Post-consumer recyclaat functioneert beter in een circulaire economie, levert een grotere bijdrage aan afvalvermindering en resulteert daarom in een positiever merkimago. Daarbovenop krijgt het de voorkeur van regelgevende instanties (meer uitleg hieronder).
• Post-industrial recyclaat is over het algemeen stabieler, de kwaliteit is voorspelbaarder, het is vaak goedkoper en betrouwbaarder in technische toepassingen.

PPWR-wetgeving rond PCR- en PIR-verpakkingsmateriaal

In het kader van de EU Green Deal voert de Europese Unie een grondige hervorming door via de nieuwe Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Deze verordening, die vanaf 12 augustus 2026 van kracht wordt, legt voor het eerst bindende quota op voor het gebruik van gerecycled materiaal, waarbij de focus expliciet verschuift naar post‑consumer recycled (PCR) plastic.

De reden hiervoor is duidelijk: de EU wil de zichtbare consumentenafvalstroom verminderen en de circulaire economie versterken. Gerecycled materiaal uit industriële productieprocessen (PIR) blijft ecologisch waardevol, maar telt niet mee voor de verplichte percentages. De PPWR classificeert PIR onder interne recycling: aangezien dit gerecyclede materiaal de consumentenketen niet betreedt, wordt de berg consumentenafval er niet kleiner van.

Voor alle plastic verpakkingen stelt de PPWR minimaal verplichte PCR‑percentages vast die ingaan op 1 januari 2030:

• Contactgevoelige PET-verpakkingen: minstens 30% PCR.
• Contactgevoelige niet‑PET‑verpakkingen: minstens 10% PCR.
• Single use plastic flessen: minstens 30% PCR.
• Andere plastic verpakkingen: minstens 35% PCR.

Contactgevoelige verpakkingen: verpakkingen voor voedsel, cosmetica , etc. Bepaalde contactgevoelige verpakkingen worden vrijgesteld van de verplichte PCR-percentages :

• geneesmiddelen,
• medische hulpmiddelen,
• voedingsmiddelen voor baby’s of speciale voeding,
• gevaarlijke goederen,
• composteerbare verpakkingen,
• onderdelen die minder dan 5% van het gewicht van de verpakking uitmaken.

In 2040 volgen aanzienlijk hogere quota, waardoor de afhankelijkheid van PCR alleen maar groter wordt. Voor fabrikanten betekent dit dat het gebruik van enkel PIR niet langer volstaat om aan de wettelijke normen te voldoen.

• Contactgevoelige PET-verpakkingen: minstens 50% PCR.
• Contactgevoelige niet‑PET‑verpakkingen: minstens 25% PCR.
• Single use plastic flessen: minstens 65% PCR.
• Andere plastic verpakkingen: minstens 65% PCR.

Verplichte ontwerpvereisten vanaf 2030

Vanaf 2030 moeten alle verpakkingen een recyclebaarheidsscore van minstens 70% behalen; verpakkingen die deze drempel niet halen, worden verboden op de EU‑markt.

In 2026 volgt een bijkomende secundaire wetgeving waarin precies wordt vastgelegd hoe het PCR‑gehalte moet worden berekend, geverifieerd en gecertificeerd. Dit wordt een cruciaal onderdeel van compliance. Producenten zullen dus niet alleen het juiste percentage PCR moeten integreren, maar ook de bewijsvoering rond oorsprong, traceerbaarheid en certificatie moeten kunnen voorleggen. Ook hier valt er nog een hele weg af te leggen richting de toekomst.

Wat betekent dit voor bedrijven?

• Het gebruik van alleen PIR (hoe duurzaam ook) voldoet niet aan de PPWR‑doelstellingen.
• De vraag naar echte post‑consumentenstromen (PCR) zal sterk stijgen en de concurrentie om beschikbaar materiaal zal meestijgen.
• Transparantie wordt nóg belangrijker, want consumenten verwachten duidelijkheid rond PCR‑aandeel, certificatie en milieu‑impact. De PPWR geldt bovendien voor alle producenten, ook voor bedrijven buiten de EU die verpakte producten op de Europese markt brengen.

Kortom

De PPWR maakt PCR niet alleen wenselijk, maar onvermijdelijk. PIR blijft een waardevolle duurzame strategie binnen productieprocessen, maar speelt geen concrete rol bij het behalen van de wettelijke minima. De toekomst van verpakkingen verschuift naar hoogwaardige PCR‑integratie, aantoonbare traceerbaarheid en verplichte recyclebaarheid.

Wat denken consumenten over PCR-verpakkingen?

Nieuw onderzoek van Amcor uit februari 2026 toont aan dat post‑consumer recycled (PCR) plastic een merkbare impact heeft op het bewustzijn en koopgedrag van Europese consumenten.

Uit een grootschalige studie bij 3.201 consumenten in 6 Europese landen blijkt dat:

• 91% weet dat bepaalde supermarktproducten verpakkingen met gerecycled plastic bevatten.
• 76% al bewust gekozen heeft voor een product met PCR‑
• 79% gelooft dat het gebruik van PCR een effectieve manier is om de milieu‑impact te verminderen.

De studie geeft ook interessante inzichten rond merkperceptie en vertrouwen. Zo zegt:

• 63% dat het gebruik van gerecyclede inhoud hun vertrouwen in een merk verhoogt.
• Meer dan 53% vindt dat PCR geen negatieve invloed heeft op de kwaliteitsbeleving van de verpakking.
• 34% van jongeren (18–34) ziet PCR‑verpakkingen als kwalitatief beter.

De laatste conclusie uit het rapport? Transparantie loont. Consumenten verwachten namelijk duidelijke en verifieerbare claims:

• 79% wil een onafhankelijke certificatie op de verpakking.
• 58% wil dat het exacte PCR‑percentage zichtbaar vermeld wordt.

Deze resultaten benadrukken dat PCR intussen veel verder gaat dan duurzaamheid alleen. Zo zie je maar dat het een bewezen factor blijkt in merkvertrouwen, aankoopkeuzes en een positieve productperceptie.

Bron: https://www.amcor.com/insights/blogs/european-consumers-pcr-research-report

Over de auteur

Arne Leën: Met een scherp oog voor SEO en een vlotte pen, brengt Arne het verhaal van RAJAPACK's assortiment en vertelt hij over de laatste trends in verpakkingen, logistiek en zoveel meer.

Lees meer