Hernieuwbare materialen: zo verpak je PPWR-conform (FSC & PEFC)

Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol binnen de Europese verpakkingswetgeving. Met de invoering van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) verschuift de aandacht niet alleen naar de recycleerbaarheid van verpakkingen, maar ook naar de oorsprong van de gebruikte grondstoffen. Hernieuwbare materialen en een aantoonbare herkomst worden daarbij steeds belangrijker.

Voor bedrijven die werken met papier en karton is dat een interessante evolutie. Deze materialen zijn van nature hernieuwbaar en zijn vaak afkomstig uit duurzaam beheerde bossen. Toch volstaat het niet langer om enkel voor papier of karton te kiezen. Ook de traceerbaarheid van de vezels en de gebruikte certificeringen zullen een steeds grotere rol spelen.

In dit artikel ontdek je wat hernieuwbare materialen precies zijn, wat het verschil is tussen FSC® en PEFC, welke rol deze certificeringen spelen binnen de PPWR en hoe je vandaag al de juiste keuzes kunt maken voor een toekomstbestendig verpakkingsbeleid.

► Wat zijn hernieuwbare materialen?

Hernieuwbare materialen zijn grondstoffen die zich op natuurlijke wijze opnieuw kunnen aanvullen binnen een relatief korte periode. In tegenstelling tot fossiele grondstoffen, zoals aardolie voor de productie van veel kunststoffen, groeien hernieuwbare grondstoffen steeds opnieuw aan wanneer we ze verantwoord beheren.

Houtvezels vormen hiervan een goed voorbeeld. Producenten maken papier en karton van hout uit duurzaam beheerde bossen, waar boseigenaars voortdurend nieuwe bomen aanplanten en de bossen zorgvuldig onderhouden. Daardoor vormen papier- en kartonverpakkingen een belangrijke bouwsteen binnen een circulaire verpakkingseconomie.

Bovendien bevatten veel papier- en kartonverpakkingen vandaag al een aanzienlijk aandeel gerecycleerde vezels. Nieuwe en gerecycleerde vezels vullen elkaar daarbij aan. Gerecycleerde vezels kunnen namelijk slechts een beperkt aantal keer opnieuw worden gebruikt voordat hun kwaliteit afneemt. Verse houtvezels blijven daarom noodzakelijk om de papierkringloop in stand te houden.

De begrippen hernieuwbaar, gerecycleerd en recycleerbaar worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl ze elk een ander aspect van duurzaamheid beschrijven.

• Hernieuwbaar → heeft betrekking op de oorsprong van de grondstof. Deze groeit opnieuw aan, zoals houtvezels uit duurzaam beheerde bossen.
• Gerecycleerd → geeft aan dat een verpakking geheel of gedeeltelijk bestaat uit materiaal dat eerder werd ingezameld en opnieuw werd verwerkt.
• Recycleerbaar → betekent dat een verpakking na gebruik opnieuw kan worden verwerkt tot een nieuwe grondstof, op voorwaarde dat de bestaande inzamel- en recyclagesystemen dit ondersteunen.

Een kartonnen verpakking kan dus tegelijk hernieuwbaar, gerecycleerd én recycleerbaar zijn. Net die combinatie maakt papier en karton vandaag tot een van de meest toekomstgerichte verpakkingsmaterialen binnen de doelstellingen van de PPWR.

► Wat vraagt de PPWR rond hernieuwbare materialen?

Met de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) wil de Europese Unie verpakkingen duurzamer maken gedurende hun volledige levenscyclus. Daarbij gaat de aandacht niet alleen uit naar recycleerbaarheid en afvalpreventie, maar ook naar de oorsprong van de gebruikte grondstoffen.

Voor verpakkingen op basis van papier en karton betekent dit dat de herkomst van de gebruikte vezels steeds belangrijker wordt. Vanaf augustus 2026 moeten bedrijven kunnen aantonen dat de materialen afkomstig zijn uit verantwoord beheerde bronnen. Traceerbaarheid wordt daarmee een essentieel onderdeel van duurzaam verpakkingsbeheer.

Die focus op transparantie sluit aan bij een bredere evolutie binnen de Europese circulaire economie. Bedrijven worden steeds vaker gevraagd om de milieu-impact van hun verpakkingen te onderbouwen met objectieve en controleerbare informatie. Dat geldt niet alleen voor klanten en eindgebruikers, maar ook voor overheden en partners binnen de volledige toeleveringsketen.

Voor organisaties die vandaag al werken met gecertificeerd papier en karton verandert er in de praktijk vaak minder dan verwacht. Dankzij onafhankelijke certificeringen beschikken zij meestal al over een groot deel van de informatie die nodig is om de herkomst van hun verpakkingsmaterialen aan te tonen.

Wil je het volledige overzicht van alle PPWR-deadlines en weten welke verplichtingen de komende jaren van kracht worden?

► FSC® en PEFC: zo toon je de herkomst aan

Wanneer de herkomst van verpakkingsmaterialen aantoonbaar moet zijn, spelen onafhankelijke certificeringen een belangrijke rol. Voor papier- en kartonverpakkingen zijn FSC® en PEFC wereldwijd de meest gebruikte systemen om duurzaam bosbeheer en traceerbaarheid te garanderen.

Beide certificeringen werken volgens het principe van Chain of Custody. Dat betekent dat de volledige keten wordt gecontroleerd: van het bos waar het hout vandaan komt tot de verwerking van de vezels en het uiteindelijke verpakkingsproduct. Zo kan de oorsprong van het materiaal op elk moment worden aangetoond.

FSC® (Forest Stewardship Council)

FSC® is een internationaal keurmerk dat verantwoord bosbeheer certificeert. Daarbij wordt rekening gehouden met ecologische, sociale en economische criteria. Bossen met een FSC®-certificaat worden beheerd met respect voor biodiversiteit, lokale gemeenschappen en een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen.

Dankzij de Chain of Custody-certificering blijft de herkomst van de houtvezels controleerbaar gedurende de volledige productieketen.

PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification)

PEFC is wereldwijd het grootste certificeringssysteem voor duurzaam bosbeheer. Het ondersteunt nationale certificeringsprogramma’s die voldoen aan internationaal vastgelegde duurzaamheidscriteria. Net als FSC® garandeert PEFC dat het gebruikte hout afkomstig is uit verantwoord beheerde bossen en gedurende de volledige keten traceerbaar blijft.

Hoewel beide systemen onafhankelijk van elkaar werken, hebben ze hetzelfde doel: duurzame bosbouw stimuleren en bedrijven de mogelijkheid bieden om de oorsprong van hun verpakkingsmaterialen op een betrouwbare manier aan te tonen.

Waarom zijn deze certificeringen belangrijk?

Met de komst van de PPWR wordt het steeds belangrijker om niet alleen duurzame materialen te gebruiken, maar ook de herkomst ervan te kunnen onderbouwen. FSC®- en PEFC-certificeringen bieden daarvoor een internationaal erkend kader.

Bovendien tonen gecertificeerde materialen aan dat duurzaamheid verder gaat dan enkel recycleren. Door bewust te kiezen voor verpakkingen uit verantwoord beheerde bossen draag je ook bij aan het behoud van natuurlijke hulpbronnen en een beter beheer van bossen op lange termijn.

Voor bedrijven betekent dit minder administratieve lasten, meer transparantie richting klanten en een betere voorbereiding op toekomstige Europese regelgeving.

► Papier en karton: van nature hernieuwbaar én klaar voor de toekomst

Papier en karton behoren vandaag tot de meest gebruikte verpakkingsmaterialen in Europa. Dat is niet alleen te danken aan hun veelzijdigheid, maar ook aan hun sterke milieuprestaties. Ze bestaan uit hernieuwbare houtvezels, bevatten vaak een hoog aandeel gerecycleerd materiaal en worden na gebruik opnieuw ingezameld en verwerkt tot nieuwe papier- en kartonproducten.

Hierdoor sluiten papier- en kartonverpakkingen goed aan bij de doelstellingen van de PPWR. Ze combineren een hernieuwbare oorsprong met een goed uitgebouwde recyclage-infrastructuur en bieden bedrijven een praktische manier om hun verpakkingsbeleid verder te verduurzamen.

Dat betekent uiteraard niet dat elke papieren verpakking automatisch duurzaam is. Ook de oorsprong van de vezels, het ontwerp van de verpakking en de gebruikte materialen blijven een belangrijke rol spelen. Door te kiezen voor FSC®- of PEFC-gecertificeerde verpakkingen weet je zeker dat de gebruikte houtvezels afkomstig zijn uit verantwoord beheerde bossen en dat de volledige keten traceerbaar is.

Bij RAJAPACK vind je meer dan 1.500 FSC®-gecertificeerde papier- en kartonverpakkingen. Zo kies je niet alleen voor kwalitatieve verpakkingsoplossingen, maar ben je ook beter voorbereid op de toenemende eisen rond transparantie en traceerbaarheid.

Hieronder vind je enkele voorbeelden van FSC®-gecertificeerde verpakkingsoplossingen die vandaag al bijdragen aan een toekomstbestendige verpakkingsstrategie.

► Klaar voor de PPWR: begin vandaag met de juiste keuzes

De overgang naar duurzamere verpakkingen draait niet om één enkele maatregel. De PPWR introduceert verschillende vereisten rond hergebruik, recycleerbaarheid, materiaalgebruik en transparantie. Hernieuwbare materialen vormen daarbij één belangrijke bouwsteen van een toekomstgericht verpakkingsbeleid.

Door vandaag al bewust te kiezen voor verpakkingen uit verantwoord beheerde, gecertificeerde grondstoffen, zet je een belangrijke stap richting toekomstige compliance. Tegelijk bouw je aan een transparante verpakkingsketen die niet alleen voldoet aan de Europese regelgeving, maar ook inspeelt op de groeiende verwachtingen van klanten, leveranciers en andere stakeholders.

Voor bedrijven die met papier en karton werken, biedt dit bovendien een belangrijk voordeel. Dankzij internationaal erkende certificeringen zoals FSC® en PEFC is de herkomst van het materiaal aantoonbaar en beschik je over een solide basis om aan toekomstige traceerbaarheidseisen te voldoen.

De eerste verplichtingen rond traceerbaarheid treden al vanaf augustus 2026 in werking. Wie nu werk maakt van een doordachte verpakkingsstrategie, beschikt over voldoende tijd om processen, leveranciers en documentatie op elkaar af te stemmen.

Wilt je weten welke veranderingen de PPWR nog met zich meebrengt en hoe je je organisatie optimaal voorbereidt?

Over de auteur

Ruby Verdaet:

Lees meer